Pepernoten in de winkel: liggen ze er echt steeds eerder?

Je loopt de supermarkt in voor een pak hagelslag en daar staan ze weer. Bergen pepernoten, kruidnoten en chocoladeletters die niemand nog besteld heeft. Ergens vanbinnen roept een stemmetje: dit is toch veel te vroeg? Je bent niet de enige. Elk jaar barst rond deze tijd dezelfde verontwaardiging los en elk jaar denkt iedereen hetzelfde: vroeger was dit echt niet zo.

Dus zochten we het uit. Wanneer lagen de pepernoten de afgelopen jaren nou echt in de winkel? Oké, hou je vast, want stiekem werden we zelf ook een beetje verrast door de keiharde (zo hard als een oude pepernoot) data.

De grote pepernoten-tijdlijn

Sinds 2012 houdt data-verzamelaar Datagraver netjes bij wanneer de eerste zak pepernoten opduikt. Dit zijn de eerste signaleringen per jaar.

Eerste signaleringen per jaar. Bron: Datagraver. Geel is het record: 2 juli 2024.

Valt je iets op? De vroegste pepernoot ooit verscheen op 2 juli 2024. De laatste eerste pepernoot lag er pas op 13 augustus, in 2016. Er zit dus geen nette lijn in die elk jaar verder naar voren kruipt. Het schommelt gewoon een beetje rond begin tot half juli, al zo lang als iemand het bijhoudt.

Het lijkt wel alsof de bakkers gewoon afgaan op het rommeldebommelen in hun onderbuik...

Wanneer liggen de pepernoten dan echt in de grote winkels?

Later dan die juli-koppen doen geloven. Die eerste pepernoten in juli komen bijna altijd van kleine, losse winkels of een enthousiaste bakker. Zo verkocht een Jumbo in het Overijsselse Goor in 2021 al in juli de eerste zakken. Bij de grote ketens liggen ze al jaren opvallend consistent in de tweede helft van augustus. Dit jaar lagen ze daar vanaf 18 augustus in de schappen. Er bestaat zelfs een afspraak in supermarktland om pas rond week 36, begin september, te beginnen, maar de grote ketens zijn er in de praktijk een week of twee eerder bij. Alleen de verontwaardiging is elk jaar wél stipt op tijd.

Het voelt vooral vroeg omdat je nog met je hoofd in de zomer zit. Zonnebril op, terras nog open en dan ineens een schap vol speculaas. Een klant verzuchtte in 2022 tegen RTV Oost kort maar krachtig: 'November is vroeg zat!' In hetzelfde stuk legde gedragspsycholoog Chantal van der Leest uit waarom het zo wringt. We zijn nou eenmaal net 'kuddedieren' die zich normaal willen gedragen. En pepernoten eten in de zomer hoort daar gewoon niet bij.

Waar het écht te laat voor is

En precies daar zit de ironie. We vinden de pepernoten elk jaar te vroeg, maar er is één ding waar we juist stelselmatig te laat mee zijn: het regelen van de lootjes. Je kent het wel. Pas half november een appgroep beginnen, iedereen praat door elkaar heen, twee mensen zijn op een late herfstvakantie en dan alsnog in allerijl trekken. Terwijl de pepernoten al sinds augustus liggen te wachten.

Laat die eerste zak pepernoten daarom je seintje zijn. Zodra de kruidnoten er liggen, is het eigenlijk precies het goede moment om de lootjes voor sinterklaas te trekken. Dan heeft iedereen nog weken de tijd om rustig een cadeau te zoeken, in plaats van in de laatste week voor pakjesavond.

Met Surprizo doe je dat in een paar minuten. Je zet een groepje op, iedereen doet mee via een simpele link en de trekking gaat eerlijk en automatisch, ook als de halve familie verspreid door het land zit. Niemand hoeft nog briefjes uit een muts te vissen of stiekem opnieuw te trekken omdat iemand steeds de eigen naam pakt. Bij elk lootje hoort meteen een verlanglijstje, zodat je niet hoeft te raden wat diegene leuk vindt. En heb je zelf geen idee wat je moet kopen, dan helpt de cadeauzoeker je op weg.

Kort gezegd: laat de pepernoten maar lekker vroeg zijn. Dan ben jij dit jaar met de lootjes eindelijk óók op tijd.